کمکهای اولیه برای خوندماغ معمولاً با چند اقدام ساده شروع میشود: فرد را بنشانید، کمی به جلو خم کنید و قسمت نرم بینی را برای چند دقیقه پیوسته فشار دهید. خوندماغ در بسیاری از موارد کوتاهمدت است، اما وضعیتهایی مثل خونریزی شدید، ادامهدار یا همراه با آسیب سر نیاز به ارزیابی فوری دارند. دانستن روش درست کمک میکند خون به گلو نریزد و زمان لازم برای توقف خونریزی فراهم شود.
چرا بینی خوندماغ میشود؟
داخل بینی پوششی ظریف با رگهای خونی فراوان دارد. خشکی هوا، دستکاری بینی، فینکردن شدید، تحریک ناشی از سرماخوردگی یا ضربه میتواند این رگها را آسیبپذیر کند. گاهی علت روشن نیست و یک خوندماغ خفیف بهتنهایی نشانه بیماری جدی محسوب نمیشود. با این حال، تکرار خونریزی یا همراهشدن آن با علائم دیگر را نباید نادیده گرفت؛ بهویژه اگر فرد داروی رقیقکننده خون مصرف میکند یا اختلال انعقادی شناختهشده دارد.
هنگام خوندماغ چه کار کنیم؟
- فرد را بنشانید و سر را کمی رو به جلو نگه دارید. ایستادن یا نشستن کمک میکند و خمشدن به جلو مانع جاریشدن خون به پشت گلو میشود.
- از او بخواهید از دهان نفس بکشد. اگر خون به دهان رسید، آن را بیرون بریزد و قورت ندهد؛ بلعیدن خون ممکن است حالت تهوع یا استفراغ ایجاد کند.
- قسمت نرم بینی را محکم فشار دهید. با انگشت شست و اشاره، بخش گوشتی بینی را درست بالای سوراخها بگیرید؛ فشار روی استخوان بالای بینی معمولاً محل مناسب را نمیفشارد.
- فشار را ۱۰ تا ۱۵ دقیقه بیوقفه نگه دارید. تایمر بگذارید و برای وارسی زودهنگام رها نکنید؛ مکثهای پیدرپی میتوانند لخته تازه را جدا کنند. در این مدت فرد آرام و رو به جلو بماند.
- پس از پایان زمان، بهآرامی بررسی کنید. اگر خونریزی ادامه دارد، برای دریافت کمک پزشکی فوری اقدام کنید؛ بهخصوص اگر مقدار خون زیاد است یا فرد حال عمومی خوبی ندارد.
کمپرس سرد روی پل بینی ممکن است برای بعضی افراد خوشایند باشد، اما جای فشار مستقیم روی قسمت نرم بینی را نمیگیرد. چیزی را با فشار داخل سوراخ بینی فرو نکنید و از حرکتدادن سر به عقب خودداری کنید. خون را نباید به سمت گلو هدایت کرد؛ فرد باید بتواند آن را بیرون بریزد.
چه کارهایی را انجام ندهیم؟
سر را عقب نبرید و فرد را به پشت نخوابانید؛ این کار خون را از جلوی بینی دور نمیکند و فقط احتمال رفتن آن به گلو را بیشتر میکند. فشار را روی بخش استخوانی بینی نگذارید، چون بافت نرم پایینتر را میفشارد. همچنین هر چند ثانیه فشار را رها نکنید تا ببینید خون بند آمده یا نه. اگر خود فرد تنهاست و احساس ضعف میکند، بهتر است از اطرافیان کمک بخواهد و رانندگی نکند.
چه زمانی کمک فوری لازم است؟
اگر با فشار پیوستهٔ ۱۰ تا ۱۵ دقیقهای خونریزی متوقف نشد، مقدار خون زیاد به نظر میرسد، فرد خون زیادی را میبلعد یا استفراغ میکند، دچار ضعف و سرگیجه است، نفسکشیدن برایش دشوار شده یا خونریزی پس از ضربه به سر آغاز شده است، فوراً با خدمات اورژانسی تماس بگیرید یا به مرکز درمانی مراجعه کنید. در خونریزی شدید منتظر نمانید تا چندین بار روش خانگی را تکرار کنید.
در کودکی که کمتر از دو سال سن دارد، هر خوندماغ نیازمند مشورت پزشکی است. برای خوندماغهای مکرر، سابقه اختلال لختهشدن خون، مصرف داروهای ضدانعقاد یا خونریزیای که پس از ضربه رخ داده نیز ارزیابی پزشک اهمیت دارد. داروی تجویزشده را خودسرانه قطع نکنید؛ نام دارو و زمان مصرف را هنگام تماس یا مراجعه به درمانگر بگویید.
پس از بندآمدن خونریزی
در ۲۴ ساعت بعد، تا جای ممکن بینی را دستکاری یا محکم فین نکنید، از بلندکردن بار سنگین و ورزش پرفشار دوری کنید و از نوشیدنی بسیار داغ و الکل بپرهیزید. این مراقبتها احتمال بازشدن دوباره رگ را کمتر میکنند. اگر عطسه کردید، فشار شدیدی به بینی وارد نکنید. لخته داخل بینی را نکنید؛ ممکن است خارش یا احساس گرفتگی داشته باشید، اما دستکاریاش خونریزی را دوباره شروع میکند.
چطور احتمال تکرار را کمتر کنیم؟
ناخنها را کوتاه نگه دارید و به کودک یادآوری کنید انگشت یا وسیله را داخل بینی نکند. فینکردن آرامتر و جلوگیری از ضربه به صورت نیز میتواند کمککننده باشد. اگر فضای خانه خشک است یا داخل بینی مرتب تحریک میشود، درباره راههای عصر بلاگ مناسب مرطوبکردن محیط یا مراقبت از بینی از پزشک یا داروساز راهنمایی بگیرید؛ بهویژه برای کودکان و افرادی که حساسیت یا بیماری زمینهای دارند.
خوندماغهای مکرر ممکن است با خشکی، تحریک، داروها لایسنس نود 32 خرید یا مسئلههای دیگری ارتباط داشته باشند و از روی یک علامت نمیتوان علت را تشخیص داد. ثبت زمان، مدت، شدت تقریبی و داروهای مصرفی میتواند هنگام گفتوگو با پزشک مفید باشد. این یادداشت جای تشخیص را نمیگیرد؛ کمک میکند شرح اتفاق دقیقتر باشد و درمانگر تصمیم بگیرد آیا بررسی بیشتری لازم است یا خیر.
بدون دیدگاه