با سرد شدن هوا و بیشتر شدن حضور مردم در فضاهای بسته، بیماری‌های تنفسی دوباره در کشور فعال شده‌اند. مدیر مرکز مبارزه با بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت روز ۵ آبان ۱۴۰۵ اعلام کرد که شاخص مثبت شدن آزمایش‌ها برای هر دو بیماری کووید ۱۹ و آنفلوآنزا از مرز ۱۰ درصد گذشته است. در این مطلب توضیح می‌دهیم عبور کرونا و آنفلوآنزا از آستانه هشدار دقیقاً یعنی چه، چطور علائم این بیماری‌ها را از سرماخوردگی تشخیص دهیم و چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم.
آمار تازه وزارت بهداشت چه می‌گوید؟
به گفته دکتر قباد مرادی، وضعیت بیماری‌های تنفسی هر هفته در مراکز منتخب سرپایی و بستری ۱۵ استان کشور پایش می‌شود. در این نظام دیده‌بانی، از افرادی که با تب و سرفه مراجعه می‌کنند نمونه‌گیری انجام می‌شود تا میزان گردش ویروس‌ها مشخص شود. تا شنبه دوم آبان، ۱۶.۵ درصد آزمایش‌های کووید ۱۹ و ۱۰.۶ درصد آزمایش‌های آنفلوآنزا در میان این افراد مثبت بوده است.
در این نظام مراقبت، عبور نرخ مثبت شدن آزمایش‌ها از ۱۰ درصد به‌عنوان آستانه هشدار در نظر گرفته می‌شود. معنای ساده این عدد آن است که ویروس‌ها در جامعه به اندازه‌ای در گردش هستند که اطلاع‌رسانی و توصیه‌های پیشگیرانه باید تشدید شود و گروه‌های پرخطر مراقبت بیشتری داشته باشند. این به معنای وضعیت بحرانی یا تعطیلی نیست، اما زنگ هشداری است که نباید نادیده گرفته شود.
سرماخوردگی، آنفلوآنزا یا کرونا؟
یکی از رایج‌ترین پرسش‌ها در این روزها این است که «چه بیماری‌ای گرفته‌ام؟». علائم این سه بیماری هم‌پوشانی زیادی دارند، اما چند الگوی کلی می‌تواند راهنما باشد:
سرماخوردگی
- شروع تدریجی و علائم معمولاً خفیف
- عطسه، آبریزش یا گرفتگی بینی و گاهی گلودرد
- تب بالا و بدن‌درد شدید در بزرگسالان کمتر دیده می‌شود
آنفلوآنزا
- شروع ناگهانی با تب و لرز
- بدن‌درد، کوفتگی، سردرد و ضعف شدید
- سرفه و گلودرد؛ حال عمومی معمولاً بدتر از سرماخوردگی است
کووید ۱۹
- تب، گلودرد، سرفه و خستگی
- گاهی کاهش حس بویایی یا چشایی
- در موارد شدید، تنگی نفس
به تأکید مسئولان وزارت بهداشت، تشخیص قطعی فقط بر اساس علائم ظاهری همیشه ممکن نیست و در صورت نیاز باید از آزمایش تشخیصی استفاده کرد.
آزمایش‌های تشخیص کرونا و آنفلوآنزا در آزمایشگاه‌ها در دسترس است و به گفته مرادی، در دکورز صورت تجویز پزشک می‌تواند تحت پوشش بیمه قرار گیرد. تشخیص دقیق به‌ویژه برای بیماران در معرض خطر اهمیت دارد، چون می‌تواند در انتخاب درمان مناسب مؤثر باشد.
آنتی‌بیوتیک برای سرماخوردگی و آنفلوآنزا لازم نیست
بخش مهمی از هشدار اخیر به مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها مربوط بود. کرونا و آنفلوآنزا بیماری‌های ویروسی هستند و آنتی‌بیوتیک روی ویروس اثری ندارد. مصرف این داروها فقط زمانی لازم است که پزشک عفونت باکتریایی هم‌زمان را تشخیص دهد. مصرف بی‌رویه آنتی‌بیوتیک، چه به‌صورت خودسرانه و چه با تجویز غیرضروری، به افزایش مقاومت میکروبی منجر می‌شود؛ پدیده‌ای که مدیر مرکز مبارزه با بیماری‌های واگیر آن را یکی از چالش‌های جدی آینده نظام سلامت دانست. او به باکتری‌هایی مانند آسینتوباکتر اشاره کرد که مقاومت بالایی در برابر داروها پیدا کرده‌اند و درمان بیماران را دشوار می‌کنند.
بنابراین اگر با علائم سرماخوردگی یا آنفلوآنزا روبه‌رو شدید، از داروهای باقی‌مانده در خانه یا توصیه اطرافیان برای شروع آنتی‌بیوتیک استفاده نکنید.
واکسن آنفلوآنزا برای چه کسانی مهم‌تر است؟
ویروس آنفلوآنزا هر سال تغییر می‌کند و ترکیب واکسن هم متناسب با سویه‌های در گردش به‌روز می‌شود. به گفته مرادی، اثربخشی واکسن معمولاً حدود ۴۰ تا ۶۰ درصد است؛ یعنی ممکن است از همه موارد ابتلا جلوگیری نکند، اما نقش مهمی در کاهش شدت بیماری دارد. توصیه اصلی برای گروه‌های پرخطر است: سالمندان، افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای و کسانی که پزشک برایشان تجویز کرده است. برای این افراد بهتر است درباره تزریق واکسن با پزشک معالج مشورت شود.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
بیشتر موارد سرماخوردگی خفیف هستند و با استراحت و مراقبت در خانه بهبود می‌یابند. اما در شرایط زیر مراجعه به پزشک ضروری است:
- تنگی نفس یا دشواری در تنفس
- تبی که بیش از چند روز ادامه پیدا کند یا بسیار بالا باشد
- بدتر شدن علائم پس از یک دوره بهبود نسبی
- درد قفسه سینه، گیجی یا خواب‌آلودگی غیرعادی
- ابتلای سالمندان، کودکان خردسال، زنان باردار یا بیماران زمینه‌ای
برای بیماران دارای بیماری‌های ریوی، قلبی یا دیابت، مشورت زودهنگام با پزشک متخصص داخلی، ریه یا عفونی می‌تواند از بروز عوارض جلوگیری کند.
توصیه‌های ساده برای روزهای پیش رو
- در صورت بیماری در خانه بمانید تا دیگران را مبتلا نکنید.
- هنگام سرفه و عطسه دهان و بینی را بپوشانید و دست‌ها را مرتب بشویید.
- تهویه کلاس‌ها، محل کار و فضاهای بسته را جدی بگیرید.
- در مراجعه به مراکز درمانی شلوغ، به‌ویژه برای افراد پرخطر، از ماسک استفاده کنید.
- مایعات کافی بنوشید و استراحت کنید.
جمع‌بندی
عبور شاخص مثبت شدن آزمایش‌های کووید ۱۹ و آنفلوآنزا از ۱۰ درصد نشان می‌دهد فصل بیماری‌های تنفسی آغاز شده است. شناخت تفاوت علائم، پرهیز از مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک، واکسیناسیون گروه‌های پرخطر و مراجعه به‌موقع به پزشک، چهار اقدام کلیدی برای گذر سالم از این فصل هستند. اگر علائم شما شدید است یا جزو گروه‌های پرخطر هستید، تشخیص و درمان را به پزشک بسپارید.
بدون دیدگاه